การดำเนินชีวิตของมนุษย์ในแต่ละวัน ย่อมมีความผิดพลาดเกิดขึ้นเสมอ อันเนื่องมาจากความหลงลืมและทำตามอารมณ์ หรือการล่อลวงของชัยฏอน

ความผิดบาปเป็นสิ่งที่ทำให้หัวใจของผู้กระทำผิดหม่นหมอง เพราะถูกปิดบังด้วยความชั่วที่ตนทำ เป็นเหตุให้เขาดูเป็นคนที่ไร้ราศี ไม่มีความบะเราะกะฮฺ (ความเป็นมงคลหรือความประเสริฐ) ในการดำเนินชีวิต ดังนั้นการชำระจิตใจให้ใสสะอาดและปลอดจากบาปทั้งมวลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อจะให้มีความดีงามเกิดขึ้นในชีวิตของมนุษย์

วิธีการทำความสะอาดจิตใจนั้นทำได้ด้วยการอิบาดะฮฺต่างๆ และที่สำคัญที่สุด คือ การกล่าว “อิสติฆฺฟารฺ” หรือการกล่าวขอลุแก่โทษจากอัลลอฮฺ

ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม เป็นผู้ที่อัลลอฮฺทรงปกป้องให้บริสุทธิ์จากบาป แม้กระนั้นท่านก็ยังไม่เว้นที่จะทำอิบาดะฮฺ พร้อมทั้งได้ทำตัวอย่างด้วยกล่าวอิสติฆฺฟารฺถึงวันละหนึ่งร้อยครั้ง ท่านได้กล่าวไว้มีความว่า “แท้จริงฉันพบว่าเหมือนมีสิ่งปกคลุมใจฉันอยู่ ดังนั้น แท้จริงฉันจึงได้กล่าวอิสติฆฺฟารฺหนึ่งร้อยครั้งในแต่ละวัน” (รายงานโดยมุสลิม)

หะดีษข้างต้นแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการกล่าว อิสติฆฺฟารฺอย่างสม่ำเสมอ เพราะเป็นการขัดเกลาจิตใจให้สะอาดและกระชุ่มกระชวยจากอาการปวกเปียกอ่อนแอ ซึ่งเกิดจากพลั้งเผลอหลงลืมและประพฤติผิดบาป ทั้งที่รู้ตัวและไม่รู้ตัว การฟื้นฟูจิตใจด้วยการกล่าวอิสติฆฺฟารฺ จึงเป็นวิธีการที่ทำได้ง่ายและให้ผลที่ดีที่สุด

การกล่าวอิสติฆฺฟารฺควรจะทำให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ในแต่ละวัน โดยอย่างน้อยต้องกล่าวให้ได้วันละหนึ่งร้อยครั้ง เช่นที่ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ทำไว้เป็นตัวอย่าง

และถ้าหากว่ารู้สึกลำบากที่จะกล่าวในคราวเดียวกันหนึ่งร้อยครั้ง ก็อาจจะหาเทคนิควิธีที่ให้สามารถทำได้ง่ายขึ้น เช่น กล่าวครั้งละยี่สิบครั้งหลังละหมาดห้าเวลา ครบห้าเวลาละหมาดก็จะครบหนึ่งร้อยครั้งในการกล่าวอิสติฆฺฟารฺ

ส่วนสำนวนในการกล่าวอิสติฆฺฟารฺนั้นมีอยู่หลากหลาย แต่ที่สั้นที่สุดและง่ายที่สุดก็คือ การกล่าวด้วยสำนวนว่า

«أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوْبُ إِلَيْهِ»

(อ่านว่า อัซตัฆฺ ฟิรุลลอฮฺ วะ อะตูบุ อิลัยฮิ) มีความหมายว่า ฉันขออภัยโทษจากอัลลอฮฺและขอกลับตัวสู่พระองค์

ถ้าหากมนุษย์พิจารณาตนเองแล้ว เขาก็จะพบว่าไม่มีใครที่รับรองว่าตนนั้นบริสุทธิ์จากบาป ไม่เคยมีใครที่มารับรองว่าเราเป็นชาวสวรรค์แน่นอน แต่เราก็ยังนิ่งเฉยไม่กระตือรือร้นที่จะขอลุแก่โทษจากอัลลอฮฺ เพื่อให้เราปลอดพ้นจากไฟนรกในวันอาคิเราะฮฺ

ถ้าจะเปรียบเทียบการอิสติฆฺฟารฺก็เหมือนกับการขับถ่ายของเสียออกจากร่างกาย หากในวันหนึ่งเราไม่ได้ถ่ายเราก็จะรู้สึกอึดอัดอยู่ไม่ได้ และนับประสาอะไรถ้าหากเราไม่ได้ถ่ายเป็นสัปดาห์หรือเป็นปี แน่นอนว่าของเสียในร่างกายย่อมต้องบูดเน่า และก่ออันตรายต่อร่างกายอย่างยิ่ง เช่นเดียวกับบาปที่เป็นของเสียในจิตใจเรา ซึ่งจำเป็นต้องขับออกเพื่อไม่ให้จิตใจเน่าเสียและได้รับอันตรายจากบาปที่เน่าเสียเหล่านั้น

- ข้อคิดที่ได้รับจากบทเรียน

1.      มนุษย์ทุกคนไม่มีใครที่อาจปลอดพ้นจากบาปนอกจากท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม และบรรดารอซูลท่านอื่นๆ

2.      บาปเป็นสิ่งที่ส่งผลกระทบต่อจิตใจของมนุษย์ วิธีการฟื้นฟูจิตใจให้ดีขึ้นทำได้ด้วยการกล่าวอิสติฆฺฟารฺ

3.   ท่านรอซูล ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ทำตัวอย่างการกล่าวอิสติฆฺฟารฺถึงวันละหนึ่งร้อยครั้งทั้งๆ ที่ท่านเป็นผู้ที่อัลลอฮฺรับรองว่าปลอดพ้นจากบาป

4.   มุสลิมต้องพยายามและหมั่นกล่าวอิสติฆฺฟารฺให้มากที่สุดในแต่ละวัน และควรหาเทคนิควิธีง่ายๆ เพื่อให้สามารถทำได้โดยไม่เบื่อและทำสม่ำเสมอ

5.      วิธีอิสติฆฺฟารฺอย่างง่ายคือการกล่าวสั้นๆ ว่า

«أَسْتَغْفِرُ اللهَ وَأَتُوْبُ إِلَيْهِ»

(อ่านว่า อัซตัฆฺ ฟิรุลลอฮฺ วะ อะตูบุ อิลัยฮิ)

- คำถามหลังบทเรียน

1.      ท่านคิดว่าเหตุใดในบางครั้งจิตใจของมนุษย์ถึงได้อ่อนแอและไม่มีความกระตือรือร้นในการทำดี?

2.      ท่านคิดว่าตัวเองสามารถที่จะกล่าวอิสติฆฺฟารฺวันละกี่ครั้ง?

3.      ท่านคิดว่ามีวิธีการใดบ้างเพื่อให้สามารถกล่าวอิสติฆฺฟารฺได้วันละมากๆ ?