ถาม: วันหนึ่งฉันไม่ได้ตั้งเจตนา(เนียต)ตอนกลางคืนสำหรับการถือศีลอดหกวันในเดือนเชาวาล แต่กลับเนียตเมื่อถึงเวลากลางวันแล้ว การทำเช่นนี้ถูกต้องหรือไม่?

ตอบ: อัลหัมดุลิลลาฮฺ เศาะละวาตและสลามจงประสบแด่ท่านนบีของเรา ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม

ประเด็นนี้มีการขัดแย้งกันระหว่างนักวิชาการ บางคนก็เห็นว่าไม่จำเป็นต้องเนียตกลางคืนสำหรับการถือศีลอดสุนัต ไม่ว่าจะเป็นการถือศีลอดมุฏลัก(สุนัตแบบทั่วไปไม่เจาะจง)หรือการถือศีลอดแบบมุก็อยยัด(แบบเจาะจงเฉพาะ เช่น หกวันเชาวาล) เพราะมีหะดีษที่เล่าโดยอาอิชะฮฺ เราะฎิยัลลอฮฺ อันฮา ว่า "ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้เข้าบ้านในวันหนึ่งแล้วถามว่า "มีอะไรทานไหม?" เราตอบว่า "ไม่มี" ท่านจึงกล่าวว่า "ถ้าอย่างนั้นฉันก็ถือศีลอด" แล้ววันหนึ่งท่านก็เข้ามาอีก เราบอกกับท่านว่า มีคนให้ฮีส (อาหารชนิดหนึ่งทำจากอินทผลาลัมผสมกับนมแข็งและเนยสัตว์)กับเรา ท่านตอบว่า "ไหนขอฉันดูสิ แท้จริงเมื่อเช้าฉันเนียตถือศีลอดแล้ว" จากนั้นท่านก็ทานมัน" (บันทึกโดยมุสลิม 1154)

คำพูดของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม ที่ว่า "ถ้าอย่างนั้นฉันก็ถือศีลอด" แสดงให้เห็นว่าท่านไม่ได้ตั้งเจตนาหรือเนียตตอนกลางคืน

แต่นักวิชาการบางท่าน  -เช่นท่านเชค อิบนุ อุษัยมีน- เห็นว่า จำเป็นต้องเนียตเวลากลางคืนสำหรับการถือศีลอดที่เจาะจงเฉพาะ เช่น การถือศีลอดหกวันเชาวาล การถือศีลอดวันอะเราะฟะฮฺ วันอาชูรออ์ เป็นต้น ทั้งนี้เพราะถ้าหากถือครึ่งวันก็ไม่เป็นการถือวันนั้นทั้งหมด ท่านนบี ศ็อลลัลลอฮฺ อะลัยฮิ วะสัลลัม ได้ผูกโยงผลบุญของการถือศีลอดหกวันเชาวาลเมื่อถือครบหกวันอย่างสมบูรณ์

และด้วยสาเหตุที่อุละมาอ์บางท่านระบุว่า การถือศีลอดนั้นเริ่มต้นตอนที่ตั้งเจตนา ดังนั้นถ้าเนียตถือศีลอดหกวันเมื่อเวลาเช้า(ไม่ใช่กลางคืน) ผลบุญของมันก็จะพร่องคือไม่สมบูรณ์ เขาก็จะไม่ได้รับผลบุญของการถือศีลอดหกวันตามที่ระบุในหะดีษ

ดังนั้น ถ้าเริ่มถือศีลอด(หมายถึงหกวันเชาวาล)ในเวลากลางวัน การถือศีลอดของเขาก็จะไม่ถูกต้อง มันจะไม่เป็นการถือศีลอดประเภทที่เจาะจงเฉพาะ แต่กลายเป็นการถือศีลอดทั่วๆ ไป และจะได้รับผลบุญเป็นการถือศีลอดแบบทั่วไปเท่านั้น

และนี่ก็คือความเห็นที่ฉันเห็นด้วย วัลลอฮฺอะอฺลัม